احمد حاجى شريف ( عطار اصفهانى )
184
دائرة المعارف گياه درمانى ايران
هركدام 30 گرم ، شاهتره 20 گرم ، تمر هندى 100 گرم و آلوى بخارا 200 گرم . همه را در دو ليتر آب بجوشانيد و صاف كنيد ، بعد 50 گرم شيرخشت را در آب آن حل كرده و در جاى خنك نگهدارى كنيد . هر صبح ، ظهر و شب هر مرتبه نصف ليوان معمولى از آن را بنوشيد . همچنين روزانه به جاى خوردن آب ، عرق كاسنى بنوشيد . اگر با آب جوشاندهى كاه ، جو ، گل خطمى و گل بنفشه سرشويه و پاشويه كنيد ، مؤثر خواهد بود . ضمنا مىتوان از دستورات سردرد صفراوى نيز در اين مورد پيروى كنيد ( به قسمت سردرد صفراوى مراجعه شود . ) سرگيجه در افراد بلغمى مزاج : سنگينى سر ، كمبود عطش ، سستى ، مرطوب بودن سطح دهان و آب فراوان در دهان ، تندى نبض و سفيدى رنگ پوست بدن از علائم اين بيمارى است . به عنوان درمان زيرهى سبز ، زيرهى سياه ، زنيان و رازيانه از هركدام 5 گرم ، نبات 100 گرم ، همه را باهم مخلوط كرده و بسيار نرم بساييد . هر صبح ، ظهر و شب بعد از غذا يك قاشق غذاخورى از آن را در دهان بريزيد و بخوريد يا با آب سرد مخلوط كرده و ميل فرماييد . * صد و پنجاه گرم سياهدانهى كوبيده شده را با 500 گرم عسل مخلوط كرده و صبح ، ظهر و شب هر مرتبه يك قاشق غذاخورى ميل فرماييد . * هر صبح ، ظهر و شب قهوه را با دارچين مانند چاى دم كنيد و آب آن را با نبات يا عسل شيرين كرده و بنوشيد . * هر صبح ، ظهر و عصر هر مرتبه مرزنجوش ، بادرنجوبه و اسطوخدوس هندى از هركدام 5 گرم ، مخلوط كرده و دم كنيد . آب آن را صاف و با عسل يا نبات شيرين كرده و بنوشيد . ضمنا اگر آب جوشاندهى مخلوط گل بابونه ، گل بومادران ، مغز ناخنك و شويد خشك را بر سر بماليد نيز مفيد خواهد بود . سرگيجه در افراد سوداوى مزاج : كثرت فكر ، خاموشى و كم صحبتى ، تخيل و افكار بيهوده ، ضعف و سفتى نبض از علائم اين بيمارى است . براى درمان ، اول پاكسازى خلط سوداوى از بدن كه بايد ( به قسمت اخلاط اربعه ، براى رفع خلط سوداوى از بدن مراجعه شود ) همچنين ماليدن روغن شبت يا روغن بابونه بر سر نيز مفيد خواهد بود . مىتوانيد از نخودآب ، ماهيچهى گوسفند ، آش شلغم ، آش قمرى ، شير ، چغندر و خردل نيز استفاده كنيد . * به عنوان درمان افتيمون را بجوشانيد ، آبش را صاف كنيد و كمى از آن را در بينى بچكانيد و مقدارى از آن را هم بخوريد و پس از آن مقدار 60 گرم گل قند ميل شود . * مرزنجوش را بجوشانيد و هنگام جوشيدن با آن بخور دهيد . بعد آب آن را صاف و شيرين كرده و بنوشيد . سرگيجه به علت ناراحتى معده در افراد بلغمى مزاج : براى درمان آن تخم ترب كوبيده و نمك را با سكنجبين مخلوط كرده و ميل كنيد تا معده شستشو و خالى شود . بعد مسهل بلغم مصرف كنيد . براى رفع بلغم ( به قسمت اخلاط اربعه در همين كتاب مراجعه كنيد ) . سپس به عنوان درمان 5 گرم نخود هندى را با 10 گرم مصطكى و نصف ليوان گل قند را مخلوط كرده و اين مقدار را به مدت چهار روز بخوريد . * به مدت 15 روز هر روز 5 گرم برنجاسف را بجوشانيد ، آب صافكردهى آن را با عسل شيرين كنيد و بنوشيد . * هليلهى سياه ، پوست هليلهى زرد و پوست هليلهى كابلى را مخلوط و نرم بساييد . به اندازهى سه برابر آن عسل يا مويز يا كشمش نيز مخلوط كنيد و روزى يكبار و هر مرتبه به اندازهى يك قاشق مرباخورى از آن را ميل كنيد . سرگيجه به علت ناراحتى معده در افراد صفراوى مزاج : غلبهى اين بيمارى در وقت خالى بودن معده و سكونش در وقت سيرى با حالت خفقان ، قى كردن ، كم اشتهايى ، درد بالاى معده ، تلخى دهان ، سرعت نبض ، زودرنجى يا تيزى حواس بروز مىكند . به منظور درمان ، اول سكنجبين را با آب گرم و